Τα φαρμακευτικά σκευάσματα σε μορφή σιροπιού χρησιμοποιούνται ευρέως στους παιδιατρικούς ασθενείς, κυρίως λόγω της ευκολίας χορήγησης και της καλύτερης αποδοχής τους από τα παιδιά. Η προσθήκη σακχάρων ή άλλων γλυκαντικών στα σκευάσματα αυτά, συχνά κρίνεται αναγκαία προκειμένου να καλύψουν τη δυσάρεστη γεύση και να συμβάλλουν στην συμμόρφωση του ασθενούς με την αγωγή. Ωστόσο, η συχνή ή χρόνια χρήση τους, ενδέχεται να αυξάνει δυνητικά τον κίνδυνο τερηδόνας και οδοντικής διάβρωσης, λόγω της περιεκτικότητας σε σάκχαρα και του χαμηλού τους pH. Σκοπός του άρθρου είναι η ανασκόπηση της σύγχρονης διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την περιεκτικότητα σε σακχαρόζη και το pH παιδιατρικών φαρμακευτικών σκευασμάτων, καθώς και την επίδραση τους στους σκληρούς οδοντικούς ιστούς. Τα ευρήματα που προέκυψαν από τη βιβλιογραφία, αποδεικνύουν ότι η πλειονότητα των φαρμακευτικών σκευασμάτων που χορηγούνται στα παιδιά, περιείχαν σάκχαρα ή άλλες γλυκαντικές ουσίες και εμφάνισαν χαμηλό ή οριακά χαμηλό pH, αυξάνοντας τον κίνδυνο τερηδόνας και οδοντικής διάβρωσης. Τα αντιβηχικά φάρμακα εμφάνισαν το υψηλότερο επιβαρυντικό δυναμικό, ενώ παρατηρήθηκε σημαντική διακύ- μανση στη σύσταση των σκευασμάτων ανά γεωγραφική περιοχή. Συμπερασματικά, ο ρόλος τόσο του παιδιάτρου, όσο και του παιδοδοντιάτρου είναι καθοριστικός στην πρόληψη δημιουργίας βλαβών στους οδοντικούς ιστούς σε παιδιατρικούς ασθενείς που λαμβάνουν σε μεγάλη συχνότητα φαρμακευτικά σκευάσματα.

Το dens evaginatus (DE) αποτελεί σπάνια αναπτυξιακή οδοντική ανωμαλία η οποία χαρακτηρίζεται από την παρουσία πρόσθετου φύματος με πολφική προεκβολή. Το φύμα αυτό συχνά αποτρίβεται κατά την άσκηση των μασητικών δυνάμεων, γεγονός που οδηγεί σε αποκάλυψη πολφού και στη συνέχεια σε πολφική φλεγμονή ή νέκρωση. Το DE εμφανίζεται συχνότερα σε Ασιάτες και συνεπώς δεν εντοπίζεται συχνά στην Ελλάδα. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται στην Ελλάδα αύξηση του ασιατικού πληθυσμού και οι οδοντίατροι θα πρέπει να είναι ενήμεροι για τις διαφορετικές αυτές οντότητες που συναντώνται σε άλλες φυλές. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση περιστατικού με DE ως σύνηθες εύρημα στην Ασιατική φυλή. Κορίτσι ηλικίας 11 ετών προσήλθε με πόνο στην κάτω δεξιά περιοχή. Η ασθενής είχε επισκεφθεί πολλούς οδοντιάτρους, το τελευταίο εξάμηνο, που είχαν αναφέρει στη μητέρα ότι η ασθενής εμφανίζει χρόνιο απόστημα στην περιοχή του κάτω δεξιού δευτέρου προγομφίου (#45) αλλά αδυνατούσαν να διαγνώσουν την αιτία του αποστήματος καθώς η ασθενής δεν εμφάνιζε τερηδόνα ή κάταγμα. Κατά την κλινική εξέταση παρατηρήθηκε χρόνιο φατνιακό απόστημα στην παρειακή περιοχή του #45 αλλά και πρόσθετο φύμα στην μασητική περιοχή του ίδιου δοντιού, καθώς και σε όλους τους άλλους δευτέρους προγομφίους. Η ακτινογραφική εξέταση έδειξε ακτινοδιαύγαση και αδιάπλαστο ακρορρίζιο στην περιοχή των #35,45. Η θεραπευτική αντιμετώπιση περιελάμβανε θεραπευτικό πρωτόκολλο αναγεννητικής ενδοδοντίας (regenerative endodontic therapy-RET) και έμφραξη των #35,45, καθώς και καλύψεις οπών και σχισμών των #15,25. Συμπερασματικά, δεδομένης της πολυεθνικότητας πλέον της Ελληνικής κοινωνίας οι οδοντίατροι θα πρέπει να είναι ενήμεροι για οντότητες που εμφανίζονται συχνότερα σε άλλες φυλές όπως το DE στην Ασιατική φυλή.

Η έκτοπη ανατολή (ΕΑ) του πρώτου μόνιμου γομφίου εκδηλώνεται όταν το δόντι αποκλίνει από τη φυσιολογική πορεία ανατολής του και εμφανίζεται σε λανθασμένη θέση μέσα στο οδοντικό τόξο. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η συλλογή των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων σχετικά με τη διάγνωση, την αιτιοπαθογένεια και τη θεραπευτική αντιμετώπιση της ΕΑ του πρώτου μόνιμου γομφίου σε παιδιά και εφήβους. Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας στις βάσεις δεδομένων PubMed/MEDLINE και Scopus, χωρίς χρονολογικό περιορισμό, με τις ακόλουθες λέξεις κλειδιά: ectopic eruption, permanent molar, impaction, mixed dentition, diagnosis, treatment. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες που αφορούσαν παιδιά ηλικίας έως 13 ετών με μικτή οδοντοφυΐα και δεδομένα σχετικά με τη διάγνωση, την πρόγνωση και τη θεραπεία της ΕΑ. Από τις 542 μελέτες που εντοπίστηκαν αρχικά, τελικά συμπεριλήφθηκαν 18 μελέτες σύμφωνα με τα κρι- τήρια ένταξης και αποκλεισμού. Τα αποτελέσματα έδειξαν μεγάλο εύρος επιπολασμού της ΕΑ, που κυμάνθηκε από 0,75 έως 71,3%. Όσον αφορά την κατανομή, η ΕΑ εμφανίζεται συχνότερα στην άνω γνάθο και συνήθως αμφοτερόπλευρα. Παράγοντες όπως η αυξημένη εγγύς κλίση και γωνία ανατολής του πρώτου μόνιμου γομφίου, η σοβαρή απορρόφηση της ρίζας του δεύτερου νεογιλού γομφίου και το μειωμένο μήκος της άνω γνάθου συσχετίζονται με μη αναστρέψιμη έκβαση. Η ήπια μορφή παρουσιάζει συχνά αυτόματη διόρθωση, ενώ η σοβαρή απαιτεί ορθοδοντική παρέμβαση με τεχνικές απεμπλοκής ή άπω μετακίνηση του γομφίου. Συμπερασματικά, η ΕΑ του πρώτου μόνιμου γομφίου αποτελεί πολυπαραγοντική διαταραχή της μικτής οδοντοφυΐας. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση είναι απαραίτητες για την αποκατάσταση της φυσιολογικής πορείας ανατολής και την πρόληψη μελλοντικών συγκλεισιακών και οδοντικών προβλημάτων.

Η θεραπεία με τη συμμετοχή ζώων (Animal-Assisted Therapy, AAT) αποτελεί μία μη φαρμακολογική παρέμβα- ση που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του οδοντιατρικού άγχους στην παιδοδοντιατρική, στοχεύοντας στη ρύθμιση της ψυχοσυναισθηματικής κατάστασης και της σωματικής αντίδρασης στο στρες. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της AAT σε βιολογικούς και ψυχομετρικούς δεί- κτες άγχους και φόβου, στην αντίληψη του πόνου και τη βελτίωση της συμπεριφοράς σε παιδιατρικούς ασθενείς. Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση στη διεθνή βιβλιογραφία (PubMed, Scopus, GoogleScholar) για οδοντιατρικές κλι- νικές μελέτες με παρέμβαση ΑΑΤ σε παιδιατρικό πληθυσμό, και συνολικά συμπεριλήφθηκαν οχτώ μελέτες. Η παρουσία σκύλου κατά τη διάρκεια οδοντιατρικής θεραπείας σχετίστηκε με μείωση του άγχους και του φόβου, όπως αποτυπώθηκε τόσο μέσω ρύθμισης της καρδιακής συχνότητας και των επιπέδων κορτιζόλης στο σάλιο, όσο και μέσω βελτίωσης των ψυχομετρικών δεικτών άγχους, καθώς και με βελτίωση της συμπεριφοράς των παιδιών. Αντιθέτως, τα ευρήματα σχετικά με την αντίληψη του πόνου, παρουσίασαν διαφοροποιήσεις μεταξύ των μελετών. Συμπερασματικά, η AAT φαίνεται να αποτελεί μία αποτελεσματική συμπληρωματική τεχνική διαχείρισης της συμπε- ριφοράς για τη μείωση του άγχους και του φόβου στην παιδοδοντιατρική. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την τεκμηρίωση της επίδρασής της στην αντίληψη του πόνου, ενώ η εφαρμογή της προϋποθέτει την καθιέρωση τυποποιημένων πρωτοκόλλων και την αυστηρή τήρηση μέτρων υγιεινής και ασφάλειας.